Բոլորակ » Առողջապահական https://parents.disabilityinfo.am Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողների համար Wed, 09 Jan 2019 10:37:59 +0000 hy-AM hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.1.38 Ջրաթերապիայի դրական կողմերը https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a4%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%af%d5%b8%d5%b2%d5%b4%d5%a5%d6%80%d5%a8/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a4%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%af%d5%b8%d5%b2%d5%b4%d5%a5%d6%80%d5%a8/#comments Fri, 18 Mar 2016 16:22:23 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=692 Մեր զրուցակիցն է ջրային կինեզոթերապիայի մասնագետ Միսակ Դարբինյանը։

Ի՞նչ է ջրաթերապիան։

Ջրաթերապիան տարբեր ջերմաստիճաններում ջրում բուժումներ անելու գործընթացն է, այն թերապիայի տեսակներից է, որն օգնում է սովորել հեշտությամբ կատարել այն շարժումները, որոնք առօրյա կյանքում դժվարություններ են առաջացնում։

Ջրային թերապիա ասելով՝ հասկանում ենք նաև ուսուցման գործընթաց և հաշմանդամություն ունեցող երեխաների կարողությունների զարգացում ջրային միջավայրի պայմաններում, թերապիան նպատակ ունի վերականգնելու, ավելի բարձրացնելու կյանքի մակարդակը՝ նոր որակներ հաղորդելով դրան:

Ջրաթերապիայի օգտակարության մասին մարդկությանը հայտնի է եղել շատ վաղուց՝ դեռ Հին Եգիպտոսում խոսել են այդ մասին, հույն փիլիսոփա, բժիշկ Հիպոկրատը նշել է, որ ջրաբուժությունն օգնում է բազմաթիվ հիվանդությունների բուժմանը, երբ բոլոր մյուս միջոցները այլևս անզոր են:

Տաք ջուրը բարելավում է արյան շրջանառությունը, նյութափոխանակությունը, ամրապնդվում է իմունային համակարգը, որն էլ իր հերթին շատ օգտակար է հենաշարժական համակարգի խնդիրներ ունեցող երեխաների համար:

Այն շարժումները, որոնք երեխան չէր կարողանում անել, ջրի մեջ նրան հաջողվում են։ Օրինակ՝ երեխան չի կարողանում ձեռքը ծալել, իսկ ջրի մեջ դա շատ հեշտ է ստացվում։ Եղել են դեպքեր, երբ երեխան չի կարողացել կանգնել, իսկ ջրում՝ պարապմունքների արդյունքում, հաջողվել է։ Այս ամենը բերում է նաև ինքնավստահության ավելացման։

Այսպիսով, կարող ենք նշել, որ ջրային թերապիան արդյունավետ է բոլոր հիվանդությունների դեպքում, ինչպես նաև՝ որպես կանխարգելիչ միջոց կարող են կիրառել բոլոր երեխաների համար։

Եթե երեխան վախենում է ջրից, ինչպե՞ս է դա հաղթահարվում։

Ջրից վախը շատերի մոտ է հանդիպում։ Սովորաբար առաջին 3-4 պարապմունքների ընթացքում աշխատում ենք վախը հաղթահարելու վրա։ Աշխատելով հիմնականում մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաների հետ՝ կարող եմ ասել, որ նրանք հիմնականում 3–4 պարապմունքներից հետո հաղթահարում են վախը։ Լինում են դեպքեր, երբ այդ ընթացքն ավելի երկար է տևում, բայց դրանք քիչ են։

Կա՞ն ջրաթերապիային վերաբերող որոշակի վարժություններ, որոնք ծնողները կարող են կիրառել տանը։

Տանը կարելի է կիրառել տաք ջրով լոգանքներ։ Տաք լոգանքները կարող են նպաստավոր լինել ոսկրամկանային համակարգի հետագա գործունեության համար:

Ո՞ր դեպքերում է արգելվում ջրաթերապիան։

Ջրաթերապիան արգելված է նյարդային ցնցումներ ունեցող երեխաներին, նաև բարձր ջերմության, մաշկային հիվանդությունների` սնկային, բաց վերքեր և այլն, դեպքում:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bb%d6%80%d5%a1%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a4%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%af%d5%b8%d5%b2%d5%b4%d5%a5%d6%80%d5%a8/feed/ 0 Ում համար է հիպոթերապիան օգտակար https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80-%d5%a7-%d5%b0%d5%ab%d5%ba%d5%b8%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b6-%d6%85%d5%a3%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d6%80/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80-%d5%a7-%d5%b0%d5%ab%d5%ba%d5%b8%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b6-%d6%85%d5%a3%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d6%80/#comments Tue, 19 Jan 2016 14:05:10 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=680 Հասմիկ ՀովհաննիսյանՀիպոթերապիայի և նրա դրական ազդեցության մասին ենք զրուցում հիպոթերապիստ Հասմիկ Հովհաննիսյանի հետ:

Ի՞նչ է հիպոթերապիան:

Բառացի թարգմանությամբ հիպոթերապիա բառը նշանակում է բուժում ձիու միջոցով, հունարեն «հիպոս»` ձի բառից: Թերապիայի այս տեսակը ունի շատ հին պատմություն, հիպոթերապիայի մասին են խոսել բժշկության հայր Հիպոկրատը, Դենի Դիդրոն, շատ ուրիշ փիլիսոփաներ, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով այն մոռացության է մատնվել, և միայն անցյալ դարի 80-90-ական թվականներից նորից սկսել են ուսումնասիրել այն՝ որպես բժշկության ժամանակակից ճյուղ:

Ի՞նչ խնդիրների դեպքում կարելի է կիրառել հիպոթերապիան:

Խիստ լայն է հիպոթերապիայի դրական ազդեցության գոտում գտնվող հիվանդությունների շրջանակը, այն հատկապես արդյունավետ է մանկական ուղեղային կաթվածի, ինչպես նաև Դաունի համախտանիշի, աուտիզմի, շիզոֆրենիայի ժամանակ, ողնաշարի խնդիրների, հուզական, նյարդային, մտավոր խնդիրների դեպքում, հետկաթվածային վերականգնման ժամանակ: Իսկ եթե սրանց հավելենք նաև գիշերային անմիզապահությունը, չբերությունը, շագանակագեղձի խնդիրները, ապա միևնույն է` մեր ցուցակը դեռ շատ թերի կլինի:

Հատկապես խիստ զգույշ պետք է լինել այն դեպքում, երբ երեխան ունի բյուրեղային` փխրուն ոսկորների համախտանիշ, քանի որ մեծ է երեխայի վնասվելու վտանգը: Հիպոթերապիան հակացուցված է երիկամային մեծ քարերի դեպքում:

Ի՞նչ ազզդեցություն ունի հիպոթերապիան երեխաների վրա:

Ֆիզիկական ազդեցությունները հետևյալն են՝ ձին քայլելիս անում է մեջքի նույն տատանումները, ինչ մարդը, սա շատ կարևոր է հենաշարժական համակարգի խնդիրներ ունեցող երեխաների և մեծահասակների համար: Հենաշարժական խնդիր ունեցող անձը նստում է ձիու վրա այնպես, որ նրա և ձիու ծանրության կենտրոնները համընկնեն: Այսկերպ, եթե երեխայի մոտ վնասված է ուղեղի այն հատվածը, որը պատասխանատու է շարժման համար, ապա այն սկսում է ստանալ ճիշտ շարժման ազդակներ, քանի որ ձիու ճիշտ քայլելու հետևանքով երեխայի մկանները նույնպես սկսում են ճիշտ շարժվել:

Ֆիզիկական մյուս ազդեցությունն այն է, որ ձիու մարմնի ջերմաստիճանը 1-1,5 աստիճանով բարձր է մարդու մարմնի ջերմաստիճանից, և, նստելով ձիու վրա, մարդու մկանները ստանում են հզոր ջերմային մերսում: Կա ևս մեկ ֆիզիկական ազդեցություն՝ մեկ րոպեի ընթացքում ձին տարբեր ուղղություններով կատարում է 110 տատանում, և նրա վրա նստած մարդու մկանները կրկնում են այդ տատանումները: Հեծյալը ստիպված համախմբում է բոլոր մկանները՝ հավասարակշռությունը պահելու համար: Հավասարակշռության վերականգնումը, կարելի է ասել, ամենահեշտ լուծվող խնդիրներից է հիպոթերապիայի մեջ:

Ֆիզիկական ազդեցությունը ամփոփելով՝ կարող ենք ասել, որ հիպոթերապիան մեկտեղում է ֆիզիոթերապիան և մերսումը:

Իսկ հուզական ազդեցությունն այն է, որ հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ միշտ չէ, որ ընդունվում են հասարակության կողմից: Ծնողները նույնպես երեխային վերաբերվում են որպես թույլ էակի: Գտնվելով հոգեբանի, լոգոպեդի կամ մեկ այլ մասնագետի մոտ՝ երեխան լսում է նրանց հրահանգները, ինչը հիմնականում ճնշում է նրան, իսկ այստեղ երեխան, նստելով ձիու վրա, վիզուալ բոլորից բարձր է լինում: Նա տեսնում է, որ, լինելով ավելի կարճահասակ և փոքր, ոչ միայն վիզուալ բոլորից բարձր է, այլ նաև ինքն է կառավարում այդ մեծ կենդանուն: Այս փաստն ինքնըստինքյան բարձրացնում է երեխայի ինքնագնահատականը:

Հուզական ոլորտի վրա նաև դրական ազդեցություն է ունենում ձիուն կերակրելը, նրան խնամելը, նրա հետ խաղալը, նրան շոյելը: Երեխան հիպոթերապիան ընկալում է որպես խաղ և հաճույք է ստանում դրանից:

Եթե երեխան վախենում է ձիուց, ապա ինչպե՞ս են աշխատում նրա հետ:

Եթե երեխան վախենում է ձիուց, ապա աստիճանաբար են նրան վարժեցնում՝ հենց սկզբից նա ձի չի նստում, այլ նայում է, թե ինչպես են մյուսներն անում, ապա սկսում է խնամել ձիուն, կերակրել նրան, այդպես աստիճանաբար վախը հաղթահարվում է:

Իհարկե , երբ երեխան կառավարում է կենդանուն, մասնագետը՝ հիպոթերապիստը, անպայման ուղեկցում է նրան և երբեք ոչ մի երեխայի մենակ չի թողնում, այսպիսով, ապահովվում է երեխայի անվտանգությունը: Եթե երեխան չի կարողանում պահել մեջքը և գլուխը, հիպոթերապիստը երեխայի հետ միասին նստում է ձիու վրա:

Յուրաքանչյուր ձի կարող է ծառայել հիպոթերապիայի համար, սակայն նախքան այդ նպատակին ծառայելը ձիուն պետք է հատուկ վարժեցնել: Օրինակ` եթե երեխան նստի ձիու վրա և ոտքով խփի նրան, ապա սովորական ձիու համար դա շարժվելու հրահանգ կլինի, իսկ հիպոթերապիայի համար վարժեցված ձին չի շարժվի այդ հարվածից, նա կսպասի հիպոթերապիստի հրահանգին:

Բացի այդ, հիպոթերապիայի համար նախատեսված ձին քայլում է այն արագությամբ ինչ արագությամբ կքայլեր իր վրա նստած երեխան: Օրինակ`եթե ձիու վրա նստած է 2 տարեկան երեխա, ապա ձին քայլում է այն արագությամբ, ինչ արագությամբ կքայլեր այդ տարիքի երեխան, իսկ եթե 7 տարեկան երեխա է նստած, ապա ձին քայլում է այդ տարիքի համապատասխան արագությամբ:

Նշենք նաև, որ հիպոթերապիայով կարելի է զբաղվել 9 ամսականից, քանի որ այդ ժամանակ է, որ խնդիր չունեցող երեխան արդեն կարողանում է ինքնուրույն պահել իր մեջքը և գլուխը:

Որտե՞ղ կարող են երեխաները Հայաստանում մասնակցել հիպոթերապիայի պարապմունքների:

Պարապմունքները կազմակերպվում են «Կենտավր» հասարակական կազմակերպության կողմից և անցկացվում Արագածոտնի մարզի Ուշի գյուղում:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80-%d5%a7-%d5%b0%d5%ab%d5%ba%d5%b8%d5%a9%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%ab%d5%a1%d5%b6-%d6%85%d5%a3%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d6%80/feed/ 0 Հարցուպատասխան առողջարանների և վերականգնողական կենտրոնների ուղեգրերի մասին https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%bd%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%bc%d5%b8%d5%b2%d5%bb%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d6%87-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%a1/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%bd%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%bc%d5%b8%d5%b2%d5%bb%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d6%87-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%a1/#comments Tue, 15 Dec 2015 16:26:42 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=663 Առողջարանների և վերականգնողական կենտրոնների ուղեգրերի մասին ծնողների հարցերին պատասխանում է ՀՀ առողջապահության նախարարության երեխաների առողջության պահպանման բաժնի պետ Նունե Փաշայանը:

Ի՞նչ է առողջարանային բուժումը:

Առողջարաններում բուժումն իրականացվում է ամբուլատոր եղանակով, որովհետև, որպես կանոն, առողջարանները կառուցվում են բնության գրկում և նպատակ ունեն ծառայելու նաև որպես հանգստյան գոտի:

Առողջարանային բուժումն իր մեջ ներառում է ջրաբուժություն, հանքային ջրով լոգանքներ, բուժում պարաֆինով, տորֆով և կավով, ֆիզիոթերապիա, ասեղնա- և տզրուկաբուժություն, բուժական ֆիզկուլտուրա, մերսում և այլն:

Առողջարաններ կան Ջերմուկում, Արզնիում, Վանաձորում, Ծաղկաձորում և այլուր:

Ի՞նչ է վերականգնողական բուժումը:

Ի տարբերություն առողջարանային բուժման` վերականգնողական բուժում ստանալու համար ամբուլատոր եղանակը պարտադիր չէ: Այդ մեկ ամսվա ընթացքում, երբ հաշմանդամություն ունեցող երեխան վերականգնողական բուժում է ստանում, կարող է որոշակի ժամաքանակով այցելել վերականգնողական կենտրոն: Այնտեղ երեխաները վարժությունների, մերսումների միջոցով բարելավում են իրենց ֆիզիկական վիճակը: Վերականգնողական կենտրոններում յուրաքանչյուր երեխա ունի իր ֆիզիոթերապևտը, հատուկ մանկավարժը կամ լոգոպեդը, ում հետ անցկացնում է բուժման կուրսը:

Հայաստանում պետական պատվերի շրջանակներում վերականգնողական բուժում կարելի է ստանալ Երևանի հանրապետական մանկական վերականգնողական կենտրոնում, «Արաբկիր» ԲՀ-ԵԴԱԻ-ի «ԱրԲես» վերականգնողական կենտրոնում (իր մարզային մասնաճյուղերով` Արմավիր, Գավառ, Իջևան, Գյումրի և Արտաշատ), Վանաձորի «Գուգարք» և Սպիտակի պոլիկլինիկաներում, «Կապան» բժշկական կենտրոնում, Ապարանի վերականգնողական առողջարանային կենտրոնում, «Արմենակ և Աննա Թադևոսյանների բժշկական կենտրոն» հիմնադրամում, Երևանի 9-րդ մանկական պոլիկլինիկայի կազմում գործող «Երեխաների զարգացման և վերականգնողական կենտրոններում», Գյումրու Արիե Կուփերսթոքի անվան վերականգնողական կենտրոնում, «Օշական» մանկական վերականգնողական կենտրոնում և «Արարատ» մոր և մանկան առողջարան» փակ բաժնետիրական ընկերությունում, ինչպես նաև «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ի կազմում գործող վերականգնողական բաժանմունքում:

Ինչպե՞ս են բաշխվում ուղեգրերը, ինչպե՞ս է որոշվում, թե որ մարզին քանի ուղեգիր է տրամադրվելու:

Մարզային բաշխվածությունը կարգավորվում է այնտեղ ապրող երեխաների ընդհանուր թվի համամասնությամբ: Ընդհանուր երեխաների թվի գործակից է հանվում, և որոշվում է տվյալ մարզին տրվող ուղեգրերի քանակը: Մարզում գրանցված երեխաների թվի մասին տեղեկություն ՀՀ առողջապահության նախարարությունը ստանում է ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունից:

Ուղեգրերի ընդհանուր թիվը կախված է պետական պատվերի ծավալներից: Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամություն ունեցող 8000 երեխա կա: Բնականաբար, նրանք բոլորը չեն կարող առողջարանային բուժում ստանալ, առողջարանային բուժումը երրորդ և ոչ պարտադիր փուլն է: Մինչև առողջարանային բուժումն այդ երեխաներն իրենց անհրաժեշտ բուժօգնությունը ստանում են վերականգնողական կենտրոններում` ամբուլատոր կամ ստացիոնար եղանակով: Իսկ առողջարանային բուժումը վերջին փուլն է:

2014 և 2015 թվականներին առողջարանային բուժում ստանալու համար քանի ուղեգիր է տրամադրվել:

2014-ին «Արարատ» մոր և մանկան առողջարան» ՓԲԸ-ում առողջարանային բուժում և սպասարկում է ստացել հաշմանդամություն ունեցող 151, Ապարանի վերականգնողական առողջարանային կենտրոնում` 121 երեխա:

2015-ին` համապատասխանաբար 81 և 125 երեխա:

Ինչպե՞ս ձեռք բերել վերականգնողական բուժում ստանալու համար անհրաժեշտ ուղեգիրը:

Հաշմանդամություն ունեցող երեխայի ծնողը նախևառաջ պետք է դիմի տեղամասային պոլիկլինիկա, այնտեղից ստանա վերականգնողական բուժում ստանալու ուղեգիր: Նշենք, որ դրա վրա չի նշվում կենտրոնի անունը, ծնողն ինքն է ընտրում` որտեղ գնալ:

Առողջարանային բուժման համար ի՞նչ պետք է անի երեխայի ծնողը:

Այս դեպքում երեխայի ծնողը պետք է դիմի մարզպետարան կամ քաղաքապետարան:

Հրամանը` http://www.moh.am/OrenqGorcox/chaporoshich/Arlis.pdf

Հնարավո՞ր է, որ ծնողին մերժեն ուղեգրերի սպառված լինելու պատճառաբանությամբ:

Հնարավոր է, որովհետև առողջարանային բուժումն անհետաձգելի չէ, պլանային է ու համարվում է վերականգնողական բուժման երրորդ փուլ: Հաշմանդամություն ունեցող երեխայի հիմնական բուժումն առողջարանային պայմաններում չի իրականացվում:

Կախված առողջական խնդիրներ ունեցող երեխայի վիճակից և ախտորոշումից` այն կարող է իրականացվել տարեկան միջինը 3­-4 անգամ, սակայն ոչ ավելի, քան 2 անընդմեջ հերթափոխ՝ մեկ տարվա ընթացքում: Բուժումը կազմակերպվում է հերթափոխային եղանակով, բուժման մեկ հերթափոխի տևողությունը` 18­-24 օր (կախված ախտորոշումից և երեխայի վիճակից), իսկ մանկական ուղեղային կաթվածի դեպքում` մինչև 30 օր (անհատական մոտեցմամբ):

Ինչ վերաբերում է վերականգնողական կենտրոնում բուժում ստանալու համար տրվող ուղեգրերին, ապա դրանք սահմանափակ չեն, ու ծնողին չեն կարող մերժել դրանց բացակայության հիմքով (Հայաստանի առողջապահության նախարարի 2013 թ. նոյեմբերի 1-ի N 70­Ն հրամանի համաձայն):

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%bd%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d5%bc%d5%b8%d5%b2%d5%bb%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d6%87-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%a1/feed/ 0 ՄՈՒԿ-ի երկրորդային բարդությունների նվազեցման կարևորության մասին https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%af-%d5%ab-%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b6/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%af-%d5%ab-%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b6/#comments Tue, 27 Oct 2015 11:20:50 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=631 Մանկական ուղեղային կաթված (ՄՈՒԿ) ունեցող երեխաների ծնողները պետք է հիշեն, որ բժիշկներն իրենց երեխաներին չեն բուժում՝ պարզապես հետևում են, որպեսզի հետագա երկրորդային բարդություններից հնարավորինս խուսափեն: Բանն այն է, որ ՄՈՒԿ-ն առաջանում է ներարգանդային շրջանում, ծննդաբերության ժամանակ ու հետագայում որևէ բան անել հնարավոր չէ: Բժիշկները կարող են նվազեցնել հաշմանդամության արտահայտվածությունն ու նպաստել երեխայի կայուն վիճակի պահպանմանը:

Նախ պետք է հասկանալ` երեխան ռիսկի խմբո՞ւմ է, թե՞ արդեն ՄՈՒԿ ունի: Ռիսկի խմբում են այն երեխաները, որոնք մինչև մեկ տարեկանը, օրինակ` նստելիս գլուխը միջին գծով ուղիղ չեն պահում, փոխարենը մեծ մասամբ մի կողմի վրա են պահում, կամ մի ձեռքը մյուսից պասիվ է պահում: Վերականգնողական վարժությունների միջոցով մասնագետներն օգնում են, որ երեխայի մոտ պաթոլոգիա չզարգանա:

Ծնողները նման նշաններ նկատելիս նախ պետք է դիմեն իրենց ընտանեկան բժշկին, որի տված ուղեգրի միջոցով արդեն կկարողանան համապատասխան մասնագետի ծառայություններին դիմել:

Շատ դեպքերում, երբ երեխայի մոտ թեթև բարդություններ են լինում, բժիշկները սովորեցնում ենք ծնողներին ինչ վարժություններ անել, ինչպես գրկել երեխային, որպեսզի ավելի չվնասի: Պետք է նշել, որ երեխային գրկելու ճիշտ և սխալ տարբերակներ կան: Մենք ծնողներին խորհուրդ ենք տալիս երեխային գրկելու փոխարեն նրանց կենգուրուի մեջ դնել: Եթե այդ տարիքն անցնում է, ապա երեխային պետք է այնպես գրկել, որ նա հենվի գրկողի կոնքին՝ բացված ոտքերով: Սրա նպատակը աճուկային հատվածի մկանների կարճացման հավանականության կանխումն է:

ՄՈՒԿ-ի զարգացման ռիսկային խմբի երեխաներին վերականգնողական բուժում նշանակելու նպատակը նրանց փուլային զարգացման խթանումն ու երկրորդային բարդությունների կանխարգելումն է: Երեխայի աճին զուգահեռ երկրորդային տարբեր խնդիրներ են զարգանում, և խնդիրը դրանք կանխելն է: Երկրորդային բարդությունների թվում է երեխայի կեցվածքի սխալ զարգացումը, որն ինքնըստինքյան արդեն կարող է առաջացնել ողնաշարի, ներքին օրգանների խնդիրներ:

Շատ կարևոր մի հանգամանք էլ կա, որ ծնողները պետք է հիշեն: Եթե երեխան 7 ամսական է ծնվել, հնարավոր է` 5 ամսականում չանի այն, ինչ անում են իր հասակակիցները, որովհետև շուտ է ծնվել ու դեռ պետք է զարգանա` լրացնելով բացը: Սակայն եթե 2 ամսից ավելի հետ է մնում իր հասակակիցներից, դա արդեն անհանգստանալու տեղիք պետք է տա: Նշենք նաև, որ այս նրբությունը պետք է հաշվի առնել մինչև 1 տարեկանը, դրանից հետո երեխան պետք է զարգանա 9 ամսական ծնված երեխաների պես:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%af-%d5%ab-%d5%a5%d6%80%d5%af%d6%80%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b6/feed/ 0 Ինչ է հոդախախտը https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%a7-%d5%b0%d5%b8%d5%a4%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%ad%d5%bf%d5%a8/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%a7-%d5%b0%d5%b8%d5%a4%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%ad%d5%bf%d5%a8/#comments Tue, 22 Sep 2015 14:19:07 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=605 Ինչ է հոդախախտը

Եթե նախկինում այն կոչվում էր բնածին հոդախախտ, ապա հիմա ամբողջ աշխարհում ընդունված է այն անվանել զարգացող հոդախախտ: Հոդախախտ ասելով` մենք նկատի ունենք կոնքազդրային հոդի հետ կապված խնդիրները: Կան երեխաներ, ովքեր ծնվում են առանց հոդախախտի, բայց թույլ զարգացած կոնքազդրային հոդով, և եթե երեխային ճիշտ չխնամեն, այդ ոչ ճիշտ զարգացած հոդը կարող է վերածվել հոդախախտի:

Որն է առաջացման պատճառը և ինչպես է այն դրսևորվում

Հոդախախտի առաջացման հստակ պատճառը մինչ օրս բժշկագիտության համար մնում է անհայտ: Այն դրսևորվում է կոնքազդրային հոդերի ոչ սիմետրիկությամբ: Կան մի քանի խումբ մարդիկ, որոնց մոտ հոդախախտ ունենալու ռիսկը շատ մեծ է: Այդ խմբերին են դասվում`

  • աղջիկ երեխաները,
  • երեխաներ, որոնց մոտ առկա է կապանային գերճկունություն, գերակտիվ են,
  • երեխաներ, ովքեր ծնվում են ոչ թե գլխով, այլ հետույքով,
  • երեխաներ, որոնց մոտ առկա են այլ խնդիրներ,
  • կա նաև գենետիկ գործոն. եթե մայրը հոդախախտ ունի, ապա երեխայի մոտ նույն խնդիրն ունենալու հավանականությունը մեծ է:

Որոնք են հոդախախտի բուժման տարբերակները

Հոդախախտի բուժման կամ կանխարգելման համար շատ կարևոր է այն վաղ հայտնաբերել և զբաղվել դրա բուժմամբ: Նախկինում այս հարցում շատ մեծ դեր էին կատարում մանկաբույժները, ովքեր զննում էին բոլոր նորածիններին և հայտնաբերում կոնքազդրային հոդի խախտումները: Սակայն միայն ստուգելով երբեմն անհնար է լինում հայտնաբերել հոդի խախտումը: Դրա համար էլ որոշ երկրներում զարգացավ կոնքազդրային հոդի սոնոգրաֆիկ հետազոտումը, որը որպես սկրինիգ ընդունվեց բոլոր ծննդատներում: Այս սկրինինգի արդյունքում առանձնացվում է երեք խումբ`

  1. երեխաներ, որոնց մոտ չկա կոնքազդրային հոդի խախտում,
  2. երեխաներ, որոնց մոտ առկա է ոչ լիարժեք զարգացած հոդ. նրանք պարտադիր կերպով իրենց կյանքի ընթացքում անցնում են սոնոգրաֆիկ հետազոտություն, մինչև հոդը սկսի լիարժեք զարգանալ,
  3. երեխաներ, որոնց մոտ ախտորոշվում է հոդախախտ, և անմիջապես սկսվում է բուժումը:

Աշխարհի շատ երկրներ, օրինակ` Շվեյցարիան, Ավստրիան, պարտադիր կերպով կիրառում են այդ սկրինինգը, սակայն, օրինակ, ԱՄՆ-ն հրաժարվեց այն ընդունելուց, քանի որ մեկ երեխային նման սկրինինգի ենթակելու համար անհրաժեշտ է մոտ 500 դոլար, բացի այդ, այնտեղ մանկաբույժները շատ փորձառու են և զգույշ: Մի աննշան խնդրի դեպքում նրանք երեխային ուղարկում են օրթոպեդի մոտ, մեզ մոտ մանկաբույժները հիմնականում թոքերն են լսում:

Վաղ շրջանում հոդախախտի վերացումն ավելի հեշտ և էժան է: Հոդախախտերից խուսափելու, դրանց առկայության դեպքում վաղ հայտնաբերման և լիարժեք բուժման համար անհրաժեշտ է զերծ մնալ երեխաներին բարուրելուց: Իսկ ոչ ճիշտ, ոչ սիմետրիկ քայլվածքի դեպքում ծնողները պետք է դիմեն մանկական օրթոպեդին:

«Արաբկիր» բժշկական կենտրոն է տարեկան այցելում 20-30 երեխա, որոնց մոտ հոդախախտը նկատել են շատ ուշ` արդեն քայլելու ընթացքում: Այդ տարիքում բուժումն ավելի թանկ է, վերջնական արդյունքն էլ կարող է ոչ լիարժեք լինել:

Թեև հոդախախտերի բուժման և կանխարգելման համար հայաստանցի բժիշկները դիմել են ՀՀ առողջապահության նախարարություն, որպեսզի այդ սկրինինգը պարտադիր դառնա նաև բոլոր ծննդատներում, նախարարությունն այն մերժել է` պատճառաբանելով, որ լուրջ ֆինանսական ծախսեր է պահանջում: Հայաստանում միայն մի քանի ծննդատներ կան, օրինակ` «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնի, Մարգարյանի, որտեղ նորածինները պարտադիր կերպով անցնում են կոնքազդրային հոդի սոնոգրաֆիկ հետազոտություն, որը դառնում է հոդախախտի վաղ հայտնաբերման և լիարժեք բուժման հիմնաքար:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%a7-%d5%b0%d5%b8%d5%a4%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%ad%d5%bf%d5%a8/feed/ 0 Երբ և ինչ կոշիկ հագցնել երեխաներին https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%af%d5%b8%d5%b7%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%a3%d6%81%d5%b6%d5%a5%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d5%b6/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%af%d5%b8%d5%b7%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%a3%d6%81%d5%b6%d5%a5%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d5%b6/#comments Fri, 10 Jul 2015 13:24:46 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=524 Երեխային կոշիկ հագցնելու ժամանակը գալիս է նրա կանգնել կարողանալուն զուգահեռ: Երբ երեխան սկսում է կանգնել, առաջին քայլերն է կատարում, պետք է արդեն նրան կոշիկ հագցնել: Սովորաբար երեխաները սկսում են կանգնելու և քայլելու փորձեր կատարել 9-10 ամսականից:

Վերջին տարիներին ծնողները համատարած ձգտում են երեխաներին օրթոպեդիկ կոշիկ հագցնել: Սակայն երեխան չպետք է օրթոպեդիկ կոշիկ հագնի, եթե հատուկ ցուցում չկա: «Օրթոպեդիկ» բառն ինքնին խնդրի մասին է հուշում, քանի որ բժշկական տերմին է: Նոր քայլող երեխան պետք է նորմալ, սովորական կոշիկ հագնի, որն ամուր կլինի, պինդ կգրկի երեխայի կրունկը, փոքր սուպինատոր կունենա և որակյալ, շնչող կլինի: Պետք է նշել, որ կոշիկի կապիչներով լինել-չլինելը ևս նշանակություն չունի, այն պարզապես պետք է երեխայի ոտքին հարմար լինի:

Օրթոպեդիկ կոշիկի մեջ երեխայի թաթի դիրքը չես կարող տեսնել, ու դա ջայլամի քաղաքականության պես է` չես տեսնում, և թվում է` ամեն ինչ կարգին է: Օրթոպեդիկ կոշիկները որևէ կերպ չեն կարող խնդիր չունեցող երեխային օգնել լավ, ճիշտ քայլելու շատ պարզ պատճառով` դրանք օգնում են արդեն խնդրի առկայության դեպքում:

Կոշիիկներ

Օրթոպեդիկ կոշիկ ընտրելիս բազմաթիվ գործոններ պետք է հաշվի առնել, իսկ ծնողն առանց մասնագետի պարզապես չի կարող ճիշտ կողմնորոշվել: Պետք է հասկանալ, թե տվյալ երեխայի դեպքում կոշիկի ճնշումը որտեղ պետք է կենտրոնացած լինի, ինչ չափսի սուպինատոր պետք է լինի և որ մասում: Հարկ չկա առանց պատճառի մեծ գումար ծախսել ու օրթոպեդիկ կոշիկ գնել:

Օրթոպեդիկ-կոշիկներԻնչ վերաբերում է հարթաթաթությունը կանխելուն, այդ պարագայում ևս օրթոպեդիկ կոշիկը փրկություն չէ: Մինչև 3 տարեկանը հարթաթաթության մասին խոսք չի կարող լինել: Նորմալ է, որ երեխայի ոտքի տակ բարձիկներ պետք է լինեն: Դրանք միայն երեք տարեկանից հետո են ներքաշվում, և սկսում է զարգանալ երկայնական աղեղը: Չի կարելի այս հարցը շահարկելով առաջ տանել օրթոպեդիկ կոշիկների գաղափարը:

Մանկական ուղեղային կաթված ունեցող երեխաների պարագայում անհրաժեշտության դեպքում, եթե հարկ կա ոտքն ամուր, 90 աստիճանի տակ պահելու, ապա օրթեզներ են նշանակվում, որոնք անվճար տրամադրվում են պետության կողմից: Օրթեզները հատուկ պատրաստվում են յուրաքանչյուր երեխայի ոտքի չափսով և այն կարելի է հագնել սովորական կապիչներով կոշիկների մեջ:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9-%d5%af%d5%b8%d5%b7%d5%ab%d5%af-%d5%b0%d5%a1%d5%a3%d6%81%d5%b6%d5%a5%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab%d5%b6/feed/ 0 Ֆիզիկական դաստիարակությունը` ի նպաստ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների https://parents.disabilityinfo.am/%d6%86%d5%ab%d5%a6%d5%ab%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a4%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%ab%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ab-%d5%b6%d5%ba%d5%a1%d5%bd%d5%bf/ https://parents.disabilityinfo.am/%d6%86%d5%ab%d5%a6%d5%ab%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a4%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%ab%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ab-%d5%b6%d5%ba%d5%a1%d5%bd%d5%bf/#comments Mon, 06 Jul 2015 11:51:19 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=515

Ֆիզիկական վարժությունները կարող են փոխարինել շատ դեղամիջոցների, բայց աշխարհում չկա որևէ դեղամիջոց, որ փոխարինի ֆիզիկական վարժություններին:

Անջելլո Մասսո

Եթե առաջնորդվենք այս սկզբունքով, ապա կտեսնենք, որ այն, ինչ անում է ֆիզկուլտուրան մեր առողջության և առօրյայի կազմակերպման հարցում, չի կարող անել ոչինչ:

Գիտնականներն ապացուցել են, որ ֆիզկուլտուրան նպաստում է ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև մտավոր զարգացմանը, ուստի որքան վաղ տարիքից ծնողները սկսեն երեխային սովորեցնել մարզվել, այնքան արագ և ճկուն կդառնան երեխայի միտքը և մարմինը: Մեզանում գոյություն ունի թյուր կարծիք, որ այն մարդուն, ով դժվարանում է քայլել կամ վազել, ամենևին պետք չէ սպորտով զբաղվել…

Հաշմանդամություն ունեցող շատ անձինք զերծ են մնում ամենօրյա մարզանքներից` չկարևորելով այն, քանզի շատերը կարծում են, որ դա իրենց պետք չէ, և առաջացող դժվարությունը կարող է ընդգծել իրենց խնդիրը: Սա է պատճառը, որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք հաճախ խուսափում են սպորտով զբաղվելուց:

Երեխաների դեպքում կարևոր է այն, որ ծնողը փորձի բացահայտել իր երեխայի թաքնված կարողությունները և խթանի դրանց զարգացումը: Սպորտի օգտակարությունը կարևորելով` ծնողները և մասնագետները կանգնում են խնդրի առջև. ի՞նչ անել, որ հաշմանդամություն ունեցող մարդը ցանկություն ունենա սպորտով զբաղվելու: Այս հարցը միանշանակ պատասխան չունի, քանի որ անհատական մոտեցում է պահանջում, և յուրաքանչյուրի մոտիվը անհատական է, սակայն կան եղանակներ, որոնք կարող են օգնել ծնողին.

  • Առավել վաղ տարիքից, երբ երեխան դեռ պատկերացում չունի սպորտի մասին, մասնագետի հետ խորհրդակցելով` սովորեցրեք երեխային աշխատեցնել մարմինը և մկանները:
  • Ընտրե´ք երեխայի ֆիզիկական տվյալներին համապատասխան մարզաձև, որը չի դառնա երեխայի թերարժեքության ձևավորման պատճառ (անհրաժեշտ է խորհրդակցել մասնագետի հետ):
  • Վաղ մանկությունից ամեն օր երեխայի հետ մարմնամարզությամբ զբաղվեք (չմոռանանք` երեխան մեր վարքի կրկնողն է):
  • Եթե ոչ մի կերպ չի հաջողվում երեխայի մեջ սեր արթնացնել մարզական վարժությունների նկատմամբ, ապա փոխելով շեշտադրությունը` նպատակը պահեք նույնը և երեխային առաջարկեք այլընտրանքային սպորտ, ինչպիսիք են ձիաբուժությունը (հիպոթերապիան), դելֆինաբուժությունը, ինչը կարող է առաջացնել նաև լողով զբաղվելու ցանկություն, պարային թերապիան և այլն:
  • Ընտրելիս նախապատվությունը տալ երեխայի կարիքին համապատասխանող մարզաձևին, քանզի սխալ ընտրությունը կարող է ավելի խորացնել խնդիրը:
]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d6%86%d5%ab%d5%a6%d5%ab%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%a4%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%ab%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a8-%d5%ab-%d5%b6%d5%ba%d5%a1%d5%bd%d5%bf/feed/ 0 Հաճախ տրվող հարցեր լսողական սարքերի վերաբերյալ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b3%d5%a1%d5%ad-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%b8%d5%b2-%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a5%d6%80-%d5%ac%d5%bd%d5%b8%d5%b2%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%bd%d5%a1%d6%80%d6%84%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%be/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b3%d5%a1%d5%ad-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%b8%d5%b2-%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a5%d6%80-%d5%ac%d5%bd%d5%b8%d5%b2%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%bd%d5%a1%d6%80%d6%84%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%be/#comments Thu, 18 Jun 2015 16:17:58 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=497 Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով` ամբողջ աշխարհում ապրող երեխաներից 32 միլիոնը լսողության խնդիրներ ունեն: Հայաստանում այդ թիվը 486 է, որոնցից 183-ը աղջիկներ են: Երեխաների մի մասը լսողական սարքերի կարիք է ունենում: Դրանց տեսակի, կիրառման եղանակի մասին ծնողները հաճախ բավարար տեղեկություններ չեն ունենում: Ուստի առանձնացրել ենք մի քանի հաճախակի տրվող հարցեր և պատասխաններ:

Ո՞ր տարիքից է հարկավոր ստուգել երեխայի լսողությունը

Երեխայի լսողությունը պետք է ստուգել ծնվելուց 3-5 օր անց: Ստուգման եղանակները տարբեր են: Բժիշկը կարող է առանց որևէ միջամտության անել դա` հետևելով, թե երեխան ինչպես է արձագանքում շրջապատի ձայներին: Կա նա բարդ եղանակ, որի դեպքում հատուկ սարքերի միջոցով ստուգվում է երեխայի ուղեղի՝ լսողության համար պատասխանատու կենտրոնը: Սրանք անվնաս ու անցավ մեթոդներ են ու որևէ վատ ազդեցություն չեն կարող թողնել փոքրիկի առողջության վրա:

Ո՞ր տարիքից կարելի է լսողական սարք օգտագործել

Այն ժամանակ, երբ ձեր երեխայի բժիշկը որևէ խնդիր կնկատի, դիմեք հատուկ մասնագետին: Որքան արագ երեխան սկսի լսողական սարք օգտագործել, այնքան ավելի լավ: Մի՛ հետաձգեք դրանց ձեռքբերումն ու մի՛ մտածեք, թե երեխան դեռ փոքր է դրա համար: Նման մոտեցմամբ միայն կվնասեք նրան, ուրիշ ոչինչ:

Փոքրիկների մոտ լսողության հաշվին էլ զարգանում է խոսքը: Այն շրջանը, երբ երեխան լսում է, բայց դեռ չի խոսում, շատ կարևոր է հետագայի համար: «Լսողության տարիքը», որ տևում է մինչև 18 ամսականը, կարևոր ընթացք է, քանի որ վատ լսելու պատճառով երեխայի խոսքը չի կարող ճիշտ զարգանալ: Անցանկալի հետևանքներից խուսափելու համար հարկավոր է երեխայի մոտ բարձրացնել ձայնի հզորությունը:

Լսողական սարքն արդյոք չի՞ վնասի երեխային

Այն կարծիքը, թե լսողական սարքերը տարիների ընթացքում ավելի են վատացնում մարդու լսողությունը, արդեն անցյալում է, որովհետև այսօր զարգացած տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս կանխելու նման միջադեպերը: Անցյալի սարքերն այսօրվա պես չէին ու հնարավոր չէր ըստ անհատի կարիքի կարգավորել ձայնի հզորությունը, ինչն էլ տարիների ընթացքում կարող էր վնասել սարքն օգտագործողին: Այսօր սարքի ճիշտ ընտրությունն ու օգտագործումը միայն օգտակար կարող են լինել երեխաների և մեծահասակների համար:

Կա՞ն արդյոք լսողական սարքերից օգտվելու հակացուցումներ

Այո՛, որոշ դեպքերում պետք է այլընտրանք գտնել: Խորհուրդ չի տրվում լսողական սարք օգտագործել, եթե երեխան ունի ականջի խոռոչի բորբոքումներ, վեստիբուլյար ապարատի դիսֆունկցիա, կամ էլ փոքրիկն էպիլեպսիա ունի: Ամեն դեպքում սարքն օգտագործել սկսելուց առաջ պետք է խորհրդակցել մասնագետի հետ:

Ինչպե՞ս ճիշտ սարք ընտրել

Լսողական սարքի գլխավոր «առաքելությունը» երեխային հնարավորինս մաքուր և հստակ ձայն ապահովելն է: Այսօր շուկայում բազմաթիվ սարքեր կան` բազմաթիվ ընկերությունների արտադրած: Յուրաքանչյուր երեխայի նկատմամբ պետք է անհատական մոտեցում ցուցաբերել: Սարքը պետք է ընտրել մասնագետի օգնությամբ և ցուցումներով` գնահատելով երեխայի կարիքը, հենվելով հետազոտության արդյունքների վրա, որպեսզի կարգավորումները ճիշտ արվեն, ու սարքն իսկապես արդյունք տա: Խորհուրդ չի տրվում ինքնուրույն գնել ու դա տրամադրել երեխային:

Մե՞կ, թե՞ երկու սարք

Աշխարհը լի է ձայներով: Մարդու ականջներն ալեհավաքի պես են ու այդ բոլոր ձայները հավաքում, ուղարկում են գլխուղեղ՝ դրանք վերամշակելու համար: Պատահական չէ, որ բնությունը մեզ երկու ականջ է տվել: Ձայնի որակյալ ընկալման համար մեզ երկու ականջն էլ հարկավոր է: Բազմաթիվ հետազոտությունների արդյունքները վկայում են, որ հնարավորինս լավ արդյունք ստանալու համար ավելի լավ է 2 սարք օգտագործել: Դա օգնում է ավելի ճիշտ ընկալելու ձայնի ուղղությունն ու ճիշտ կողմնորոշվելու: Երեխային անհրաժեշտ է իմանալ, թե իր լսած ձայնը ո՛ր կողմից է գալիս:

Արդյոք կարելի՞ է երեխաներին ականջի ներսում դրվող սարք օգտագործել

Երեխաների մեծ մասն ամաչում է լսողական սարք օգտագործելուց ու հարկ է լինում նրանց համար այլ տարբերակ ընտրել: Այլ տարբերակը կարող է ականջի ներսում դրվող սարքը լինել: Պարզապես հարցն այն է, որ նման սարքերն անհատական են, ու յուրաքանչյուր մարդու համար պետք է իր ականջի լսողական անցուղու չափով ընտրել: Քանի որ երեխաներն արագ են մեծանում, դրանք ավելի հաճախ պետք է փոխել: Միայն 14 տարեկանից հետո կարելի է երկարաժամկետ օգտագործման համար ձեռք բերել դրանք:

Շատ կարևոր է, որ ծնողներն օգնեն երեխաներին ազատվելու բարդույթներից ու կրել սարքերն այնպես, ինչպես, օրինակ` կոշիկ են հագնում: Երեխան պետք է հասկանա ու սովորի, որ սարքերն օգտակար են իր համար, ու դրանով ինքը տգեղ կամ ամոթալի տեսք չի ունենում: Նշենք նաև, որ հիմա սարքերի արտաքին տեսքը բավականին փոխվել է, ու կան նաև թափանցիկ սարքեր, որոնք այնքան էլ աչքի չեն զարնում:

Կարելի՞ է երեխաներին ծրագրավորվող կամ թվային սարքեր օգտագործել

Մեր օրերում նման սարքերը մեծ ձեռքբերում են համարվում: Ծրագրավորվող սարքերի կարգավորումներն արվում են համակարգչի օգնությամբ: Դա հնարավորություն է տալիս լավագույնս հաստատել կարգավորումները` ելնելով անհատի կարիքներից:

Թվային սարքերն էլ իրենցից ներկայացնում են փոքրիկ, հզոր համակարգիչներ, որոնք հնարավոր է ոչ միայն կարգավորումների միջոցով հարմարեցնել, այլ նաև կառավարել նրա ամբողջ աշխատանքը:

Ծրագրավորվող և թվային սարքերը շատ փափուկ և մաքուր ձայն են ապահովում: Թվային սարքերը նույնիսկ կարողանում են ընդհանուր աղմուկից առանձնացնել մարդկանց ձայները: Դա հնարավոր է դառնում հատուկ ինքնակարգավորվող ազդանշանի միջոցով:

Օրվա մեջ քանի ժամ երեխաները պետք է կրեն սարքերը

Լսողական սարքը պետք է ձեր երեխայի անբաժան ուղեկիցը լինի: Նա այն պետք է կրի արթնանալուց անմիջապես հետո ու դրանից բաժանվի, երբ պառկում է քնելու: Դա պետք է կանոն դառնա ձեր ու ձեր փոքրիկի համար, որպեսզի նա առանց ձեզ էլ կարողանա սարքն օգտագործել:

Ինչպես երեխային օգնել սարքին հարմարվելու

Թվում է, որ եթե երեխան սկսել է սարք օգտագործել, լսողության բոլոր խնդիրներն արդեն հաղթահարված են: Սակայն դա այդպես չէ, քանի որ երեխան մեկ օրում պարզապես չի կարող լսողական սարքին սովորել: Նա պետք է սովորի սարքի միջոցով ձայնն ընկալել:

  • Երեխայի հետ հեռվից մի՛ խոսեք: Կանգնեք նրանից 1,5-2 մետր հեռավորության վրա ու այդպես խոսեք: Երեխայի հետ մի՛ խոսեք մյուս սենյակից, եթե նա ձեզ չի տեսնում:
  • Եթե երեխան մեկ սարք է կրում, նրան հենց այդ կողմից մոտեցեք:
  • Փորձեք հնարավորինս իջեցնել շրջապատի ձայներն այն պահին, երբ խոսում եք երեխայի հետ, օրինակ՝ իջեցրեք հեռուստացույցի ձայնը, փակեք լուսամուտը և այլն:
  • Եթե լսողական սարքի օգտագործման սկզբնական փուլում երեխան չի հասկանում ձեզ, երբ խոսում եք՝ մի՛ ճչացեք, մի՛ բարձրացրեք ձեր ձայնը: Ավելի լավ է նրան ավելի մոտ կանգնեք, ավելի դանդաղ ու պարզ խոսեք:
  • Հստակ ու բնական խոսեք: Հետևեք ձեր խոսքի արագությանը:

Որտեղի՞ց ձեռք բերել լսողական սարքեր

Լսողության խնդիր ունեցող 12-18 տարեկան անձանց 2013-ից սկսած, ըստ Կառավարության որոշման, լսողական սարքեր են տրամադրվում վաուչերային համակարգով: Այդ համակարգի համաձայն` Կառավարությունը 80 հազար դրամ արժողությամբ հավաստագրեր է տրամադրում մարդկանց: Ըստ ոլորտի մասնագետների՝ այդ գնի սահմաններում անձը կարող է գնել իր անհատական պահանջներին համապատասխան լսողական սարք: «Արաբկիր» բժշկական համալիրի հանրապետական կենտրոնն անվճար լսողական սարք է տրամադրում 0-18 տարեկաններին: 0-12 տարեկան երեխաների համար կենտրոնին դանիական թվային լսողական սարքեր է տրամադրում «Կարագոզյան» հիմնադրամը, իսկ 12-18 տարեկաններին` արդեն պետությունը՝ պետբյուջեից հատկացված գումարներով:

Հայաստանում լսողական սարքերի տրամադրման մասին մանրամասներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ։

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b3%d5%a1%d5%ad-%d5%bf%d6%80%d5%be%d5%b8%d5%b2-%d5%b0%d5%a1%d6%80%d6%81%d5%a5%d6%80-%d5%ac%d5%bd%d5%b8%d5%b2%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%bd%d5%a1%d6%80%d6%84%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%be/feed/ 0 Հետվիրահատական շրջան https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d6%80%d5%bb%d5%a1%d5%b6/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d6%80%d5%bb%d5%a1%d5%b6/#comments Mon, 08 Jun 2015 15:43:36 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=471 Եթե երեխայի վիճակի մասին երկու ծնողներն էլ հավասարաչափ տեղեկացված չեն, դա խնդիր չէ, կարևորն այն է, որ բժշկի հետ կապի մեջ լինի նա, ով ընտանիքում առաջնորդն է և զբաղվելու է երեխայով:

Հայաստանում ընդունված է` երբ երեխային վիրահատում են, այդ օրը նրա ողջ մեծ ընտանիքը՝ տատիկները, պապիկները, մորաքույրերը, հորեղբայրները և մյուսները, գալիս են հիվանդանոց, հերթով մոտենում են բժշկին, որպեսզի նա բացատրի, թե ինչ է արել, ինչ վիրահատություն է կատարել, իսկ բժիշկն ադքան ժամանակ չունի: Այդ պատճառով մեկը կամ երկուսը, ցանկալի է` որ ծնողները լինեն այն մարդիկ, ում բժիշկը վիրահատությունից առաջ ու հետո կբացատրի, թե ինչ է արել, ինչպես է անցել վիրահատությունը և այլն:

Հետվիրահատական շրջանում ծնողն ու հիվանդը ոչինչ չունեն անելու, փոխարենը շատ բան ունի անելու բուժանձնակազմը: Այս շրջանում առաջնահերթ պետք է նվազեցնել ցավը, քանի որ ցավն է, որ երեխային լարում է բոլորի դեմ` ծնողների, բժշկի, ու նա երկրորդ անգամ չի ցանկանա բժշկի գնալ: Կարևոր է, որ երեխան հիվանդանոցից ժպիտը դեմքին դուրս գա, հավատալով, որ լավ տեղ է եկել, իրեն լավ բան են արել ու լավ արդյունքով տուն է գնում: Դրա համար պետք է կապ հաստատել, կոնտակտ գտնել երեխայի հետ: Այժմ դա ավելի դժվար է, որովհետև բժշկությունն այնքան է զարգացել, որ հիմա հիվանդը 1-2 օր է մնում հիվանդանոցում, և պետք է հասցնել 1-2 օրվա ընթացքում ընկերանալ երեխայի հետ, որպեսզի նա ժպիտը դեմքին գնա տուն: Դա շատ բարդ է հատկապես փոքր երեխաների դեպքում:

Շատ հաճախ ծնողները սպասում են, որ, ահա, երեխան կվիրահատվի և վերջ: Բայց կան դեպքեր, երբ երեխան պետք է բազմաթիվ անգամ վիրահատվի, քանի որ երեխայի աճի հետ նոր խնդիրներ են ի հայտ գալիս: Կան դեպքեր, երբ բժիշկը վիրահատում է երեխային, բայց նրան չի բուժում, այլ մի փոքր բարելավում է նրա ֆունկցիոնալ վիճակը, կյանքի որակը: Վիրահատությունից հետո երեխաները պետք է հնարավորինս շուտ վերադառնան իրենց ակտիվ կյանքին, դպրոց հաճախեն, բակ դուրս գան խաղալու և տարբեր բաներով զբաղվեն:

Կարևոր է, որ վիրահատությունից հետո ծնողը հետևի բժշկի խորհուրդներին: Բայց պատահում է, երբ վիրահատությունից հետո երեխային մեկ ամիս անց բուժզննման են հրավիրում, ծնողները գնում են ու… գալիս 2 տարի հետո միայն: Այդ դեպքում ժամանակ ենք կորցնում և ցանկալի արդյունքի չենք հասնում: Հետադարձ կապը և խորհուրդներին հետևելը ամենակարևորն է, որ վիրահատության արդյունքը լավ լինի:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d5%bf%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d6%80%d5%bb%d5%a1%d5%b6/feed/ 0 Երեխային բարուրելու հիմնական վնասները https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/#comments Tue, 07 Apr 2015 16:57:38 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=239 Եթե տարիներ առաջ բոլոր երեխաներին բարուրում էին` պատճառաբանելով, թե դա նպաստում է ուղիղ ոտքեր ունենալուն, ապա այսօր պետք է նկատի ունենալ, որ դա կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ երեխայի ֆիզիկական և հոգեբանական զարգացման վրա: Բարուր անելը շատ վնասակար է: Տատիկները ասում են, որ բարուր անելը ուղիղ ոտքեր ունենալու համար է, ինչպես երկարավզիկ են անում՝ երկար վիզ ունենալու համար: Բայց ոտքերը ծռվում են, երբ երեխան D վիտամինի պակաս ունի, չհաշված գենետիկական նախատրամադրվածությունը:

Բարուրի հիմնական վտանգը կոնքազդրային հոդախախտի առաջացումն է: Լավ զարգացած կոնքազդրային հոդը պետք է լինի զատման մեջ՝ և՛ փոսիկը, և՛ գլխիկը: Բարուր անելիս միացնում ենք երեխայի ոտքերը և արհեստական դուրս ենք բերում հոդագլխիկը հոդափոսիկից, մանավանդ եթե թույլ է զարգացած: Հիմա տակդիր հագցնելը լավ է, որովհետև տակդիրները հոդը զատման մեջ են պահում և թույլ են տալիս, որ զարգանա և՛ հոդափոսիկը, և՛ հոդագլխիկը:

Հաճախ տատիկներն ասում են. «Բա ինչո՞ւ իմ երեխաների մոտ չի եղել, ես բարուր եմ արել»: Ասում եմ՝ ձեր բախտը բերել է, որ երեխաները թերզարգացած հոդ չեն ունեցել:

Այսօր կան սոնոգրաֆիայի սարքեր, որոնք ներարգանդային կյանքում տեսնում են հոդի վիճակը, եթե դիսպլազիա՝ զարգացման խանգարում կա, նախքան երեխայի ծնվելը հայտնի է դառնում, և այդ երեխաներին ավելի մեծ օրթոպեդիկ ուշադրություն են դարձնում, զատումը մեծ են տալիս: Բարուրը բացարձակապես կապ չունի ողնաշարի, գլուխն ուղիղ պահելու հետ: Գլուխն ուղիղ պահում են, երբ մկանները զարգանում են, իսկ դրա համար ժամանակ է պետք:

Կարևոր է հիշել, որ բարուրն ազդում է նաև հոգեվիճակի վրա. երեխաներն ավելի ընկճված և ավելի կոմպլեքսավորված են լինում դրա հետևանքով:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/feed/ 0