Բոլորակ » երեխա https://parents.disabilityinfo.am Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողների համար Wed, 09 Jan 2019 10:37:59 +0000 hy-AM hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.1.38 Հեքիաթաթերապիա. երբ և ինչպես կիրառել https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d6%84%d5%ab%d5%a1%d5%a9%d5%a1%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%aa%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%ab%d6%80%d5%a1/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d6%84%d5%ab%d5%a1%d5%a9%d5%a1%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%aa%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%ab%d6%80%d5%a1/#comments Mon, 08 Aug 2016 15:12:55 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=767 Հեքիաթաթերապիան արտթերապիայի ուղղություններից մեկն է, որն աշխատում է անգիտակցական և ենթագիտակցական մակարդակում գտնվող խորհրդանիշների միջոցով։ Այսինքն՝ հեքիաթի հերոսները, կենդանիները, ծառերը և բնության այլ երևույթներ հանդիսանում են խորհրդանիշներ, որոնց հետ անձը անցնում է ճանապարհ` վերջիններիս իրեն նմանեցնելով կամ նմանակելով: Այս դեպքում անձն ավելի հեշտությամբ է կարողանում խոսել, արտահայտվել, ավելի հեշտ է կարողանում կառուցել մտքեր, կարծիքներ, պլանավորել գործողություններ, քանի որ այն կատարում է հեքիաթի հերոսների անունից:

Թերապևտիկ հեքիաթները սովորաբար ունենում են հստակ կառուցվածք՝ սկիզբ, որի ընթացքում որոշվում է հեքիաթի ընդհանուր բնույթը, գագաթնակետ, որի ընթացքում տեղի են ունենում հիմնական խնդիրների հետ բախումները, և ավարտ, որը պարտադիր պետք է դրական ելք ունենա:

Այսպիսով, կիրառելով որոշակի գործողությունների պլան հեքիաթի հերոսների համար, անձը այդ մտքերը տեղափոխում է նաև իր ենթագիտակցություն և, իր կյանքում կիրառելով այդ պլանը, կարողանում է լուծել որոշակի խնդիրներ։

Հեքիաթաթերապիան միայն հեքիաթի ընթերցանությունը չէ, այլ նաև հեքիաթի ստեղծագործումը, փոփոխումը, շարունակումը, բեմադրումը և այլն։ Երեխայի խնդրից կախված՝ կիրառում ենք տարբեր տեսակներ։

Գոյություն ունեն նաև մասնագիտական հեքիաթներ, որոնք ծնողները կարող են փնտրել և գտնել համացանցում։

Հեքիաթների տեսակները

Ընդհանուր առմամբ հեքիաթները լինում են հեղինակային` ստեղծագործական և ժողովրդական` համընդհանուր։ Ստեղծագործական հեքիաթները` գրողների կամ ծնողների կողմից գրված, տանը կարող են կիրառել ծնողները։ Ժողովրդական հեքիաթների հեղինակը ժողովուրդն է, դրանք բնորոշում են այդ ժողովուրդների նիստուկացը, մտածելակերպը, որոնց նմանակները կարելի է գտնել տարբեր ժողովուրդների մոտ: Վերջիններս ևս կիրառվում են հոգեթերապիայում:

Եթե երեխան հաշմանդամություն ունի, այս դեպքում հեքիաթաթերապիան որոշակի առանձնահատուկ փոփոխություն չի կրում։ Միայն մտավոր խնդիրների դեպքում աշխատում են ընտրել ավելի պարզ հեքիաթներ:

Երբ կարելի է կիրառել հեքիաթաթերապիան

Հեքիաթաթերապիան խորհուրդ չի տրվում կիրառել միայն այն դեպքում, երբ կա իրականության հետ կապի կորստի խնդիր։ Օրինակ՝ շիզոֆրենիայի դեպքում այն կարող է ավելի սրել այդ իրավիճակը։

Այսպիսով, եթե, երեխան ունի, օրինակ` վախի խնդիր, գիշերը չի կարողանում քնել, քանի որ վախենում է, որ սենյակում կարող է լինել որևէ կենդանի, օրինակ՝ ոզնի, որը կարող է ծակել իրեն, ապա այս դեպքում ծնողը կարող է առաջարկել մի հեքիաթ, որը կօգնի հաղթահարելու այս վախը։ Օրինակ` եթե երեխայի սիրած կենդանին արջուկն է, առաջարկում են մի իրավիճակ, որտեղ գլխավոր հերոսը արջուկն է, իրավիճակը առավելագույնս մոտեցնում են իրականությանը: Դիցուք, եթե երեխան մեծ եղբայր ունի, ապա արջուկը նույնպես պետք է ունենա մեծ եղբայր, հայր ու մայր, այն կարևոր անձինք, որոնք առկա են երեխայի կյանքում։ Կարող են այնպես ձևակերպել, որ արջուկն ընկերանա ոզնու հետ, որ ոզնին ևս կարող է վախենալ և այդքան էլ չի տարբերվում արջուկից, նրանք կարող են գիշերով միասին որոշակի ճանապարհ անցնել, խաղալ, նայել լուսնին, աստղերին և այլն։ Այսինքն` երեխան, ընկերանալով իր վախի հետ, փորձում է այն հաղթահարել:

Սակայն դրական կողմերը նշելով հանդերձ` չպետք է մոռանալ բացասականի մասին, որ ոզնին կարող է ծակել (պահպանում ենք ամբողջականության սկզբունքը): Սա անհրաժեշտ է, որպեսզի երբ երեխան իրականում շփվի ոզնու հետ, այն կարող է իսկապես երեխային վնասել կամ հարցնել, թե ինչու էին իրեն ստել:

Հեքիաթը ոչ միայն լավ թերապևտիկ, այլ նաև ախտորոշիչ, զարգացնող, դաստիարակող մեթոդ է, որը կարող է կիրառել ոչ միայն մասնագետը, այլև ծնողը գրագետ հարցադրումների միջոցով: Հեքիաթների միջոցով հնարավոր է հասկանալ երեխայի դիրքորոշումը տարբեր հարցերի շուրջ, նրա արժեհամակարգը, վախերը, անհանգստությունները, դրդապատճառները և այլն: Կարող են երեխային ուղղորդել, բացատրել, թե ինչ կարող է լինել այս կամ այն դեպքում (օրինակ` եթե ինքն էլ հետևի այդ հերոսի արարքներին)՝ երեխային ընտրության հնարավորություն տալով:

Գրառումը՝ Զառա Ասկարյանի

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a5%d6%84%d5%ab%d5%a1%d5%a9%d5%a1%d5%a2%d5%b8%d6%82%d5%aa%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%a5%d6%80%d5%a2-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%ab%d6%80%d5%a1/feed/ 0 Երեխայի վիրահատությանը պատրաստվելիս https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a5%d5%ac%d5%ab%d5%bd/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a5%d5%ac%d5%ab%d5%bd/#comments Tue, 07 Apr 2015 17:52:57 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=230 Կան դեպքեր, երբ երեխայի վիճակը ամբողջությամբ բուժելու կամ բարելավելու համար անպայման վիրահատական միջամտության կարիք կա: Կարևոր է, որ ծնողներն իրենց բալիկի հիվանդության, վիճակի, դժվարությունների մասին ինֆորմացիա ունենան: Հիմա բոլորը համակարգիչ ունեն, համացանցը հասանելի է բոլորին, և ծնողները կարող են կարդալ, հասկանալ, թե ի´նչ խնդիր ունի իրենց բալիկը, ի´նչ կարելի է անել երեխայի համար:

Երբ ծնողը գալիս է բժշկի մոտ և պատկերացում չունի, թե ի´նչ խնդիր ունի երեխան, շատ դժվար է և՛ բժշկի, և՛ ծնողի համար, քանի որ ծնողի սպասելիքներն ու բժշկի հնարավորությունները հաճախ տարբեր են: Կարևոր է, որ ծնողն ու բժիշկն իրար հետ աշխատեն որպես մի թիմ, ոչ թե որպես անծանոթ մարդիկ, ովքեր հանդիպել են, որ ինչ-որ գործողություն անեն, վերջացնեն:

Ծնողը պետք է իմանա, հասկանա, թե բժիշկն ի´նչ է անելու վիրահատության ժամանակ: Ես շատ հաճախ նկարում, գծում եմ ծնողների համար, գրքերից եմ ցույց տալիս, թե ի´նչ պետք է արվի: Եվ քանի որ աշխարհում շատ բժիշկներ կան, և ամեն ոք իր մոտեցումն ունի հարցի նկատմամբ, ծնողները պետք է տարբեր բժիշկների մոտ գնան, տարբեր կարծիքներ լսեն, փորձեն հասկանալ, թե ով է ավելի խելամիտ լուծում առաջարկում, և ապա նոր կողմնորոշվեն, թե որ բժշկին են նախընտրում: Ծնողն ինքը պետք է ամբողջ ինֆորմացիային տիրապետելով որոշում կայացնի, որովհետև երեխայի ապագա կյանքի հիմնական պատասխանատուն ծնողն է, ոչ թե բժիշկը: Տարիներ հետո բժիշկը գուցե չլինի, սակայն ծնողը միշտ երեխայի կողքին է և պետք է երեխային բացատրի, թե ինչո´ւ է այդ ճանապարհն ընտրել նրա համար:

Եթե երեխաները որոշակի տարիքի են հասել և հասկանում են, թե ինչ է կատարվելու իրենց հետ, բժիշկն ու ծնողն միասին կամ առանձին պետք է երեխային բացատրեն, թե ինչ է կատարվելու իր հետ: Չի կարելի գիտակից երեխային խաբել: Երբ նրան առանց տեղեկացնելու բերում են հիվանդանոց, երեխային շոկի են ենթարկում: Նա չպետք է ապրի դա, որովհետև հոգեկան շոկը նրա վրա վատ ազդեցություն կթողնի: Երեխան պետք է պատրաստ լինի հոգեպես և ֆիզիկապես, պետք է պատրաստ լինի ցավ կրելու, հասկանա՝ ինչի´ է գնում: Եթե նա լավ է պատրաստված, հետվիրահատական շրջանն ավելի հեշտ կտանի:

Եթե վիրահատվողը չափահաս մարդ է, որոշումը պետք է նրան թողնել: Գուցե ծնողի և բժիշկների համար նա երեխա է, սակայն արդեն չափահաս է ու ինքը պետք է որոշի, թե ինչպես է ուզում ապրել իր կյանքը: Օրինակ` երբ երեխան սկոլիոզ ունի` մեծ կորություն մեջքին, ծնողն ասում է, որ չպետք է վիրահատել, թանկ է, բարդ է, վտանգավոր է: Սակայն դա ծնողի կյանքը չէ, երեխայինն է: Նա պետք է ինքը որոշի ու ասի, թե ինչպես է ուզում ապրել: Հնարավոր է` նա պատրաստ է տանելու բարդությունները, գնալու իր նախընտրած ճանապարհով: Դրա համար շատ կարևոր է, որ ծնողը, պացիենտն ու բժիշկն աշխատեն որպես նույն կերպ մտածող ու նույն ցանկություններն ունեցող թիմ:

Ծնողը կամ երեխան պետք է ինֆորմացիա ունենա, որ, օրինակ` մանկական ուղեղային կաթվածով երեխան ունի իր առավելագույնը, ու ինչ բժիշկ էլ լինի`չի կարող ավելին անել, քանի որ նրա վիճակը ավելին թույլ չի տալիս: Այնուհետև բժիշկն ինքը պետք է բացատրի, թե ի´նչ են անելու վիրահատության ընթացքում և ի´նչ արդյունքներ են սպասում: Ծնողը պետք է իրական պատկերացնի, թե ինչ է սպասում իր երեխային:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%be%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b0%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d5%a8-%d5%ba%d5%a1%d5%bf%d6%80%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%be%d5%a5%d5%ac%d5%ab%d5%bd/feed/ 0 Երեխային բարուրելու հիմնական վնասները https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/#comments Tue, 07 Apr 2015 16:57:38 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=239 Եթե տարիներ առաջ բոլոր երեխաներին բարուրում էին` պատճառաբանելով, թե դա նպաստում է ուղիղ ոտքեր ունենալուն, ապա այսօր պետք է նկատի ունենալ, որ դա կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ երեխայի ֆիզիկական և հոգեբանական զարգացման վրա: Բարուր անելը շատ վնասակար է: Տատիկները ասում են, որ բարուր անելը ուղիղ ոտքեր ունենալու համար է, ինչպես երկարավզիկ են անում՝ երկար վիզ ունենալու համար: Բայց ոտքերը ծռվում են, երբ երեխան D վիտամինի պակաս ունի, չհաշված գենետիկական նախատրամադրվածությունը:

Բարուրի հիմնական վտանգը կոնքազդրային հոդախախտի առաջացումն է: Լավ զարգացած կոնքազդրային հոդը պետք է լինի զատման մեջ՝ և՛ փոսիկը, և՛ գլխիկը: Բարուր անելիս միացնում ենք երեխայի ոտքերը և արհեստական դուրս ենք բերում հոդագլխիկը հոդափոսիկից, մանավանդ եթե թույլ է զարգացած: Հիմա տակդիր հագցնելը լավ է, որովհետև տակդիրները հոդը զատման մեջ են պահում և թույլ են տալիս, որ զարգանա և՛ հոդափոսիկը, և՛ հոդագլխիկը:

Հաճախ տատիկներն ասում են. «Բա ինչո՞ւ իմ երեխաների մոտ չի եղել, ես բարուր եմ արել»: Ասում եմ՝ ձեր բախտը բերել է, որ երեխաները թերզարգացած հոդ չեն ունեցել:

Այսօր կան սոնոգրաֆիայի սարքեր, որոնք ներարգանդային կյանքում տեսնում են հոդի վիճակը, եթե դիսպլազիա՝ զարգացման խանգարում կա, նախքան երեխայի ծնվելը հայտնի է դառնում, և այդ երեխաներին ավելի մեծ օրթոպեդիկ ուշադրություն են դարձնում, զատումը մեծ են տալիս: Բարուրը բացարձակապես կապ չունի ողնաշարի, գլուխն ուղիղ պահելու հետ: Գլուխն ուղիղ պահում են, երբ մկանները զարգանում են, իսկ դրա համար ժամանակ է պետք:

Կարևոր է հիշել, որ բարուրն ազդում է նաև հոգեվիճակի վրա. երեխաներն ավելի ընկճված և ավելի կոմպլեքսավորված են լինում դրա հետևանքով:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a2%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82-%d5%b0%d5%ab%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%be%d5%b6%d5%a1%d5%bd%d5%b6%d5%a5/feed/ 0