Բոլորակ » ծնողներ https://parents.disabilityinfo.am Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողների համար Wed, 09 Jan 2019 10:37:59 +0000 hy-AM hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.1.38 Հաշմանդամություն ունեցող երեխայի ծնողը չպետք է անտեսի սեփական «ես»-ը https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b7%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d6%81%d5%b8%d5%b2-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%ae%d5%b6/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b7%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d6%81%d5%b8%d5%b2-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%ae%d5%b6/#comments Fri, 25 Sep 2015 09:49:17 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=610 Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողները, ի տարբերություն մյուսների, երբեմն ավելի շատ ժամանակ են տրամադրում իրենց երեխաներին, ավելի շատ ջանքեր և էներգիա ծախսում, որպեսզի իրենց փոքրիկները լիարժեք ապրեն: Այս ամենի համար կան օբյեկտիվ պատճառներ, որովհետև տարբեր դժվարություններ ունեցող երեխաները ավելի շատ ծառայությունների կարիք ունեն, ինչը ծնողից ավելի մեծ ֆիզիկական և հոգեկան լարում է պահանջում: Բնականաբար, ծնողներն իրենց պարտականությունները սիրով են կատարում, սակայն մեծ պատասխանատվությունը երբեմն պատճառ է դառնում, որ մարդն ընդհանրապես մոռանա իր սեփական կարիքների, ցանկությունների մասին և անուշադրության մատնի իրեն, հավատալով, որ դա է միակ ճանապարհն իր երեխայի երջանիկ մանկությունն ապահովելու համար:

Բայց արդյո՞ք սեփական «ես»-ը մոռանալը միակ ճանապարհն է, և հնարավո՞ր է արդյոք այլ կերպ ապրել և վերաբերվել ծնողական պարտականություններին: Այս մասին իր կարծիքն է հայտնում հոգեբանական ծառայություններ մատուցող «ԱՊԱԳԱ» կենտրոնի բժիշկ-հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու Արմեն Բեջանյանը:

Երեխայի ծննդից հետո սեփական «ես»-ը կորցնելը կամ այն մի կողմ դնելը հաճախ հանդիպող խնդիր է ու բնորոշ ոչ միայն հաշմանդամություն ունեցող փոքրիկների ծնողներին, այլ նաև նրանց, ովքեր անձնային խնդիրներ ունեն: Դա սեփական մեղքի զգացողության դրսևորման ձևերից է: Նման զգացողություններ կարող են ունենալ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների մայրերը, միայնակ մայրերը կամ այլ խնդիրներ ունեցողները: Բնական է, հաշմանդամություն ունեցող երեխայի ծնողն ավելի խորքային ապրումներ կարող է ունենալ, հաճախ մտածել, որ ինքն է սխալ որևէ բան արել, կյանքն է իրեն պատժել…

Բնականաբար, սրանք սխալ մտքեր են ու ծնվում են ներանձնային խնդիրների արդյունքում: Երեխայի կարիքները հոգալու, նրան խնամելու համար սեփական «ես»-ը մի կողմ դրած ծնողները, ովքեր պարփակված են, ամբողջ ուշադրությունն ու ժամանակը տվել են բացառապես երեխային, մոռացել են իրենց մասին, միայնակ չեն կարող շտկել իրավիճակը: Նրանց օգնություն, աջակցություն են հարկավոր: Լավ տարբերակ կարող են լինել հասարակական կազմակերպությունները, որոնց անդամները հաշմանդամություն ունեցող երեխաների ծնողներ են: Սոցիալական ակտիվությունը շատ լավ խթան կարող է հանդիսանալ ինքնագիտակցության ձևավորման, զարգացման և, ինչու ոչ, սեփական կյանքը կարևորելու, ձևավորելու համար: Այսինքն` պետք է անձին մղել սոցիալական ակտիվության: Սրանից նաև երեխան է շահում, որովհետև դադարում է ամբողջ օրը ճնշվել ծնողի «կարելի»-ներից ու «չի կարելի»-ներից:

Մարիամ Հովհաննիսյան. «Ամեն ինչ շատ պարզ է. կա խնդիր, որը միայն ծնողի միջոցով է լուծվում մեր մեր երկրում: Անընդմեջ ֆիզիոթերապիաներ, տարբեր կենտրոններով վազք, պարբերաբար առողջական ստուգումներ, երեխայի հետ հաճախում ես մանկապարտեզ, այնուհետև` դպրոց, եթե, իհարկե, չես ուզում, որ նա տանը նստի: Իսկ այդ գրաֆիկի մեջ հնարավոր չէ աշխատել, առավել ևս, եթե ամեն օր օգնող չունես: Բացի այդ, եթե ցանկանաս թեկուզ ամիսը մեկ օրդ ընկերներիդ հետ անցկացնել, միջոցներն էլ չեն մնում երեխայի կարիքները բավարարելուց հետո»:

Ծնողների կողմից գերխնամքի արժանացող երեխայի դեպքում ակամա առաջին հերթին նրա հաշմանդամությունն է շեշտվում: Եթե մարդկանց ըստ նրանց ունեցած խնդիրների չափենք` բոլորս էլ որևէ իրավիճակում կարող ենք հաշմանդամություն ունեցող մարդ համարվել, որովհետև այս կամ այն միջավայրում մեր գործողությունները ևս կարող են սահմանափակվել, ու մենք էլ կարող ենք այլոց օգնության կարիքն ունենալ: Ծնողը պետք է միջնորդ լինի երեխայի և սոցիումի միջև: Ոչ թե խնամի, թաքցնի մարդկանց աչքից, այլ օգնի երեխային ինտեգրվել հասարակությանը:

Ծնողները, հատկապես մայրերը, սեփական «ես»-ը կորցնելուց խուսափելու համար պետք է նախևառաջ պլանավորեն իրենց առօրյան, շաբաթը, այսինքն` հստակ իմանան, թե ի´նչ անելիքներ ունեն: Կինը պետք է իր ցուցակում տեղ հատկացնի`

  • աշխատանքին,
  • տնային գործերին,
  • ամուսնու հետ շփմանն ու հարաբերություններին,
  • ժամանցին,
  • սեփական խնամքին:

Վերոնշյալ կետերի փոխարեն հաճախ հանդիպում ենք փոշեկուլը ձեռքից ցած չդնող, առավոտից երեկո խոհանոցում օրն անցկացնող կամ միայն երեխայի խնամքով զբաղվող մեկին: Այս հանգամանքներում, բնականաբար, տուժում է ամբողջ ընտանիքը` ամուսինը, երեխան, նրանց հետ ապրող մյուս մարդիկ:

Նա պետք է հստակ իմանա, որ, օրինակ` այս ժամից այս ժամը պետք է սուրճ խմի հարևանուհու հետ, պետք է սովորություն դարձնի հաղորդակցվել այլոց հետ: Անձը սոցիալական էակ է ու անհատից անձ է դառնում այլոց հետ շփման շնորհիվ: Եթե դա բացակայում է, նա փակվում է չորս պատի մեջ ու ամբողջ օրը նվիրում երեխայի, ամուսնու կամ մոր խնամքին, սահմանափակում է կյանքի տված մյուս հնարավորությունները:

Նարինե Մանուկյան. «Փոքր տղաս, որը մանկական ուղեղային կաթված ունի, 6 ամսական էր, երբ մայրս հանկարծամահ եղավ: Աշխարհս մի պահ փլվեց, դադարեցի լիաթոք շնչել… Որոշ ժամանակ անց հասկացա, որ ինձ դադար է պետք, ու չնայած փոքրիկիս հետ օրական 2-3 թերապիաների էի գնում` շաբաթը 6 օր, ու դա նրան անհրաժեշտ էր, փորձեցի ինքս ինձ մի քիչ ժամանակ հատկացնել: Հրաժարվելով մի քանի հոբբիներից, դայակ գտա, որին վստահեցի, և սկսեցի մի քիչ, շաբաթական 2 օր ԱՊՐԵԼ ինձ համար, մեծ որդուս ու ամուսնուս համար: Փոքրիկս էլ չտուժեց, քանի որ մյուս օրերին ավելի հանգիստ ու քիչ նյարդային էի լինում, ոչ թե համբերատար, այլ կարոտա՜ծ: Կարծում եմ, որ երեխան միայն շահում է, եթե մայրիկն ինքնաբավ ու հանգիստ է, գոնե որոշ չափով, ինչքան հնարավոր է: Տատիկներն ու մյուս հարազատները պետք է օգնեն պահել հավասարակշռությունը: Պետք չէ ինքնահրկիզվել, քանի որ եթե մի օր մայրը սպառվի, ոչ ոք ու երբեք չի՛ կատարի նրա ֆունկցիան փոքրիկի համար: Սեփական «ես»-ի մասին մոռանալը «լավ ծնող» ասվածի հետ ոչ մի կապ չունի»:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b0%d5%a1%d5%b7%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%a5%d6%81%d5%b8%d5%b2-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%ae%d5%b6/feed/ 0 Այցելում ենք լոգոպեդին https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a1%d5%b5%d6%81%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6%d6%84-%d5%ac%d5%b8%d5%a3%d5%b8%d5%ba%d5%a5%d5%a4%d5%ab%d5%b6/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a1%d5%b5%d6%81%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6%d6%84-%d5%ac%d5%b8%d5%a3%d5%b8%d5%ba%d5%a5%d5%a4%d5%ab%d5%b6/#comments Mon, 27 Jul 2015 14:32:31 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=543 Ինչ սպասել լոգոպեդի մոտ առաջին այցից

Լոգոպեդի հետ առաջին հանդիպումը շատ կարևոր է ձեր ու նրա հետագա համագործակցության համար:

Նախևառաջ մանրամասն պատմեք մասնագետին, թե ըստ ձեզ երեխան խոսքի ի՛նչ խնդիրներ ունի: Սա լոգոպեդին կօգնի ընտրելու երեխային զննելու ավելի ճիշտ եղանակը, ծրագրելու հետագա աշխատանքը: Հիշե՛ք, որ ցանկացած լոգոպեդի հետ աշխատանքը սկսվում է «Ընտանիքի պատմությունից»:

Զրույցի այդ մասում լոգոպեդը հարցեր կտա ձեր ընտանիքի, ժառանգականության մասին, որպեսզի հասկանա, թե ինչ սկզբնաղբյուր ունի երեխայի խնդիրը:

Մի՛ վախեցեք նրա հարցերին պատասխանելուց, հնարավորինս անկեղծ եղեք ու մի՛ թաքցրեք կարևոր փաստերը, որովհետև նույնիսկ աննշան թվացող դեպքերը, փաստերը կարող են օգտակար լինել ձեր երեխայի և լոգոպեդի շփման համար: Հիշե՛ք` դա բժշկական գաղտնիք է, և լոգոպեդն իրավունք չունի ձեր պատմածը հրապարակել կամ որևէ մեկին հայտնել: Մի՛ ամաչեք ձեր ընտանեկան խնդիրների մասին պատմելուց, քանի որ հաճախ հենց դրանք են պատճառը, որ երեխան բարդույթներ ունենա, ինչն էլ իր հերթին նպաստում է խոսքի ուշ կամ ոչ լիարժեք զարգացմանը:

Լոգոպեդի հետ զրույցի երկրորդ մասում պետք է պատմել նրան ձեր երեխայի ծննդյան ու վաղ մանկության մասին: Ներկայացրեք ձեր հղիության ընթացքը, ծննդաբերությունը: Այն, թե ինչպե՛ս էր վաղ մանկության շրջանում արձագանքում ձայներին, ե՛րբ սկսեց խոսել ու ինչպե՛ս էր արտաբերում բառերը:

Հանդիպման հաջորդ փուլը երեխայի խոսքի հետազոտությունն է:

Երեխայի խոսքի հետազոտությունը

Սովորաբար նախադպրոցական տարիքի երեխաների հետ լոգոպեդի պարապմունքները երկար են տևում: Սակայն առաջին հանդիպումը կարող է ավելի երկարել, հատկապես եթե ձեր երեխան դժվարությամբ է շփվում անծանոթ մարդկանց հետ: Լոգոպեդն ի՛նքն է որոշում` հետազոտությունը երբ սկսել: Շատ հնարավոր է, որ առաջին հանդիպմանը նա միայն զրուցի ձեզ հետ: Հնարավոր է նաև, որ ձեր փոքրիկը չցանկանա պատասխանել մասնագետի հարցերին, խաղալ նրա առաջարկած խաղերը: Դա բնական է, ու չպետք է երեխայի վրա բարկանալ, քանի որ նրանց մեծ մասն անծանոթների հետ իրեն հենց այդպես է պահում: Մի՛ անհանգստացեք, հատկապես փորձառու լոգոպեդները գիտեն, թե ինչպես արդյունավետ աշխատեն, ընկերանան փոքրիկների հետ:

Եթե երեխայի զննման ընթացքում մասնագետը որևէ խնդիր չի նկատում, կնշանակի ձեր երեխայի մոտ խոսքի զարգացումը ճիշտ է ընթանում: Կարող եք նրան խնդրել, որ ձեզ բացատրի, թե ինչպե՛ս կարելի է երեխայի խոսքի զարգացմանը նպաստել, դրա համար ի՛նչ վարժություններ ու խաղեր կան:

Եթե պարզվում է, որ երեխան խոսքի դժվարություն ունի

Բազմաթիվ ծնողներ են վախենում, երբ լսում են լոգոպեդի ախտորոշումը՝ դիսլեքսիա, կակազություն, դիսլալիա և այլն: Նշենք, որ սա բժշկական ախտորոշում չէ, այլ լոգոպեդիական եզրակացություն, որոնց առաջացման պատճառը կարող է հոգեբանական կամ սոցիալական լինել: Նման դեպքերում որոշակի ժամանակ երեխայի հետ կանոնավոր և արդյունավետ աշխատելու դեպքում հնարավոր է լավ արդյունքի հասնել:

Հիշե՛ք` աշխատանքի արդյունավետությունը միայն լոգոպեդից չի կախված, դուք էլ ձեր հերթին տանը պետք է զբաղվեք երեխայի հետ, օգնեք նրան կատարելու մասնագետի հանձնարարությունները: Եթե երեխայի խոսքի դժվարության առաջացման պատճառը, օրինակ` ձեր ընտանեկան խնդիրներն են, փորձեք շտկել դրանք կամ գոնե հեռու պահել երեխային այդ ամենից:

Մի՛ վախեցեք լոգոպեդի օգնությանը դիմելուց: Երբեմն մեկ այցն էլ բավական է պարզելու համար, թե արդյոք ձեր երեխայի խոսքի զարգացումն ընթանո՞ւմ է ճիշտ հունով, թե՞ ոչ: Ձեր մտավախությունները հաստատվելու դեպքում հնարավորինս շուտ դիմեք մասնագետներին, երբ երեխան դեռ 2-3 տարեկան է:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a1%d5%b5%d6%81%d5%a5%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6%d6%84-%d5%ac%d5%b8%d5%a3%d5%b8%d5%ba%d5%a5%d5%a4%d5%ab%d5%b6/feed/ 0 Եթե երեխան շաքարային դիաբետ ունի https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d5%a9%d5%a5-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%a1%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d5%bf-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%ab/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d5%a9%d5%a5-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%a1%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d5%bf-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%ab/#comments Tue, 30 Jun 2015 13:46:47 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=510 «Շաքարային դիաբետ» ախտորոշումը կարող է նախևառաջ շոկ առաջացնել ոչ թե հենց երեխայի, այլ իր ծնողների մեջ: Երեխան շատ հաճախ կարող է նույնիսկ չգիտակցել, թե ինչ է կատարվում իր օրգանիզմում, և ինչ բարդություններ կարող են լինել: Երկրորդ պահին առաջ է գալիս «ինչո՞ւ»-ն: Ծնողների համար պարզ չի, թե ինչո՛ւ է հենց իրենց փոքրիկի մոտ շաքարային դիաբետ հայտնաբերվել: Հաճախ նրանք չեն հաշտվում բժշկի ախտորոշման հետ ու փորձում են այլընտրանք գտնել` դեղորայքից ու բուժօգնությունից խուսափելու համար: Սակայն նման պահվածքը ոչ միայն չի օգնի, այլև կվնասի երեխային:

Քանի որ ինքը` երեխան դեռ չի գիտակցում, թե ինչ է կատարվում, և ինքն ինչ խնդիրներ ունի, շատ կարևոր է, որ ծնողները նրան սովորեցնեն, թե ինչպես պետք է հետևի իր օրգանիզմին, առողջությանն ու հետագայում ինչպես ճիշտ պլանավորի իր կյանքը ինքնուրույն լինելու համար:

Շաքարային դիաբետի նախանշանները

Հետևյալ նախանշանների դեպքում անհրաժեշտ է երեխային հետազոտության տանել`

  • ծարավի զգացում (երեխան սկսում է սովորականից շատ հեղուկ օգտագործել և մեկ բաժակ ջրի կամ հյութի փոխարեն կարող է միանգամից մի ամբողջ շիշ խմել),
  • գիշերամիզություն,
  • չնայած լավ ախորժակին` երեխան աստիճանաբար նիհարում է,
  • ակտիվության նվազում, թուլության զգացում, ցերեկը քնելու ցանկություն:

Շաքարային դիաբետի ժամանակ օրգանիզմում պակասում է ինսուլինի քանակը, ու արյան մեջ եղած գլյուկոզը «չի օգտագործվում», իսկ բջիջները սկսում են «քաղցել», և որպես էներիգիայի աղբյուր շաքարի փոխարեն օրգանիզմում առկա ճարպն են օգտագործում: Հենց դրա համար էլ երեխայի քաշի նվազումը որպես նախանշան է դիտվում:

Բջիջներում ճարպի այրման պարագայում ավելի շատ է արտադրվում այսպես ասած կետոնային մարմինը, որը հետո մեզի հետ ացետոնի տեսքով դուրս է գալիս: Եթե բուժումը չսկսվի, երեխայի մոտ կարող է «դիաբետիկ կետոացիդոզ» սկսվել:

Միակ դեղամիջոցը, որ կարող է երեխային օգնել, ինսուլինն է: Հարկ եղած դեղաչափով ինսուլինի ամենօրյա ընդունումը միանգամայն բավարար է երեխայի լիարժեք կյանքի ապահովման համար: Նա կարող է դպրոց, համալսարան գնալ, կարիերա ստեղծել ու ընտանիք կազմել, երեխաներ ունենալ մյուս բոլոր մարդկանց պես:

Երեխաների մոտ շաքարային դիաբետի առաջացման պատճառները

Որքան էլ բժշկությունը զարգանում է, միևնույն է` այս հարցի հստակ պատասխանը առայժմ չկա: Հայտնի է սակայն, որ շաքարային դիաբետ ձեռք բերելու մեջ էական դեր ունի նաև ժառանգականությունը: Սակայն դա չի նշանակում, որ շաքարային դիաբետ չունեցող ծնողների երեխաները չեն կարող այդ խնդրին բախվել: Կյանքի ընթացքում ունեցած սթրեսները, տարատեսակ ինֆեկցիաները և մի շարք այլ պատճառներ նույնպես կարող են շաքարային դիաբետ առաջացնել:

Ինչ վերաբերում է տարածված այն կարծիքին, թե շաքարի քիչ օգտագործումը կարող է երեխաներին հետ պահել դիաբետից, ապա դա այդպես չէ: Պարզապես այն ընտանիքները, որտեղ արդեն կա շաքարային դիաբետ ունեցող մարդ, որպես ռիսկի նվազեցման միջոց արգելում են երեխաներին շատ քաղցրավենիք, կոնֆետ, խմորեղեն ուտել:

Նոր կենսակերպ

Լիարժեք կյանքով ապրելու համար երեխան պետք է սովորի ինքնուրույն վերահսկել իր օրգանիզմը, կանոնավոր հետազոտվի` արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը որոշելու համար, հետևի սննդակարգին ու ֆիզիկական ակտիվությանը և, կախված հետազոտության արդյունքից, կարողանա կարգավորել ինսուլինի ընդունման դեղաչափը:

Պետք է երեխաներին սովորեցնել, թե որքան կարևոր է առողջ սնունդը: Կարևոր է, որ երեխան հասկանա ու բացառի շաքարի օգտագործումը:

Անհրաժեշտ է, որ երեխան սպորտով զբաղվի, որպեսզի այդպես կարողանա ապահովել մարմնի ֆիզիկական ակտիվությունը: Շաքարային դիաբետն ամբողջ օրը տանը մնալու, անկողնում պառկելու հիմք չէ: Ֆիզիկական վարժություններն իջեցնում են արյան մեջ պարունակվող գլյուկոզի քանակը, երեխայի մկաններն ավելի են զարգանում, մեծանում է թոքերի ծավալը:

Այս ամենից բացի կարևոր է նաև երեխայի հոգեբանական վիճակը: Ֆիզիկական վարժություններն օգնում են երեխաներին ձերբազատվելու սթրեսից ու վատ տրամադրությունից, բարձրացնում են ինքնագնահատականը:

Պետք է հիշել, որ շաքարային դիաբետը դատավճիռ չէ, ու հազարավոր մարդիկ լիարժեք կյանքով են ապրում, կրթություն ստանում, աշխատանք ձեռք բերում ու ընտանիք կազմում: Շաքարային դիաբետ ունեցող երեխաների ծնողները առաջնային պետք է դարձնեն հոգեբանական կողմը: Նրանք պետք է երեխայի մեջ լիարժեքության զգացում ստեղծեն, որպեսզի իր ամբողջ կյանքի ընթացքում նա այն մտածողությամբ ապրի, որ շաքարային դիաբետը կարգավիճակ է, ոչ թե հիվանդություն:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%a5%d5%a9%d5%a5-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%a1%d6%84%d5%a1%d6%80%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6-%d5%a4%d5%ab%d5%a1%d5%a2%d5%a5%d5%bf-%d5%b8%d6%82%d5%b6%d5%ab/feed/ 0 Ինչու և ինչպես կարդալ երեխայի զարգացման համար https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%b8%d6%82-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a6%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%a1%d6%81%d5%b4/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%b8%d6%82-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a6%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%a1%d6%81%d5%b4/#comments Wed, 03 Jun 2015 14:42:24 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=465

Ինչու և ինչպես կարդալ երեխայի զարգացման համար

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ գրքի հանդեպ երեխայի սերը կախված է այն բանից, թե մանկության տարիներին նրա համար որքան են կարդացել: Պետք է նշել, որ գիրք կարդալով մեծահասակները երեխաներին օգնում են զարգացնել բանավոր խոսքը, ուշադրությունն ու լսելու կարողությունը: Երեխայի խոսքի զարգացումը ճիշտ ժամանակին մեծապես կախված է նրանից, թե նա որքան կլսի շրջապատի մարդկանց խոսքը:

Օրվա մեջ որքան կարդալ երեխաների համար

Փորձը ցույց է տալիս, որ այն երեխաները, ովքեր տառաճանաչ դառնալուն պես բարեկամանում են գրքի հետ, այն երջանիկներից են, ում համար մանուկ ժամանակ ամեն օր գոնե 10 րոպե գիրք են կարդացել: Որոշ փոքրիկներ կարդալ են սովորում, երբ ինչ-որ մեկն իրենց համար դա անում է բարձրաձայն: Նրանք պարզապես հետևում են էջերին և մտապահում լսած բառերը` դրանք համապատասխանեցնելով տեքստի հետ: Նման երեխաներն իրենց հասակակիցներից ավելի շուտ են սկսում կարդալ:

Ինչպես երեխայի մեջ սեր արթնացնել գրքի նկատմամբ

Հայտնի փաստ է, որ երեխան սովորաբար օրինակ է վերցնում նրանից, ում սիրում է: Երեխային ձեր սերը ցույց տալու լավագույն ձևերից է նրա հետ ժամանակ անցկացնելը: Դրա ձևերից մեկն էլ նրա համար կարդալն է:

Ծնողներ կան, որ ամեն օր կարդում են իրենց երեխաների համար, ու դա շատ գեղեցիկ, օգտակար ավանդույթ է: Եթե ծնողներն ամեն օր են դա անում, երեխաները հետագայում իրենք են սկսում հետաքրքրություն ցուցաբերել գրքի նկատմամբ ու արդեն ինքնուրույն են գրքեր ընտրում, ծանոթանում դրանց:

Ի՞նչ գրքեր կարդալ երեխաներին

  • Երեխաների համար պետք է բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, հեքիաթներ, պոեմներ կարդալ և այն ամենը, ինչը կարծում եք՝ կհետաքրքրի ձեր փոքրիկին:
  • Կարդացե՛ք այն, ինչ ինքն է ընտրում: Միասին գրադարան կամ գրախանութ այցելեք և վերցրե՛ք նրա ընտրած գիրքը:
  • Փորձե՛ք երեխաների մեջ ձեր սիրելի գրքերի նկատմամբ հետաքրքրություն արթնացնել: Մի՛ վախեցեք նրա համար «մեծական» գիրք գնելուց, նա մի օր անպայման կկարդա դրանք:
  • Անպայման այնպիսի գրքեր կարդացե՛ք, որտեղ պատմում են, թե ինչպես է այս կամ այն բանն առաջացել, կառուցվել:
  • Եթե ձեր երեխան շատ հարցեր է տալիս ամեն ինչի մասին, նրա համար հանրագիտարաններ կարդացեք:

Նախքան ընթերցանությունը սկսելը երեխային հարմար դիրքով պառկեցրեք բազմոցին կամ անկողնում: Նա պետք է իր ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացնի ձեզ լսելու վրա:

Կարևոր է, որ հստակ ձայնով կարդաք, ճիշտ առոգանությամբ, ու եթե երկխոսություններ կան, փորձեք փոխել ձեր ձայնի հնչերանգը, որպեսզի ավելի հետաքրքիր լինի երեխայի համար:

Կենդանիների կամ հեքիաթների բացասական հերոսների խոսքը կարդալիս զգույշ եղեք, որպեսզի չվախեցնեք երեխային: Պետք չէ, օրինակ` գայլի խոսքը սարսափ առաջացնող ձայնով կարդալ: Դա կարող է վախեցնել երեխային, և այդ վախը նրան կուղեկցի հետագայում:

Ընթերցելիս կարող եք ընթացքում հարցեր տալ երեխային այն մասին, թե նա ինչպես է պատկերացնում պատմության շարունակությունը: Ավարտից հետո միասին քննարկեք հերոսների գործողությունները, դա երեխային կօգնի ուրիշի օրինակով սովորել, հասկանալ, թե ինչ կարելի է անել և ինչը` ոչ: Խուսափե՛ք նաև նրա վրա օրինակներ բերելուց, մի՛ ասեք, որ այսինչ բանը չանելու դեպքում նա էլ կպատժվի և այլն… Դա երեխային բարդութավորում է, վախեր առաջացնում նրա մեջ:

Գրքեր կարդալիս երեխաներին որպես մեծ մարդուկների վերաբերվեք: Նրանք իրականում ամեն բան շատ լավ են հասկանում, գիտեն, որ բարին անպայման հաղթում է:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%b8%d6%82-%d6%87-%d5%ab%d5%b6%d5%b9%d5%ba%d5%a5%d5%bd-%d5%af%d5%a1%d6%80%d5%a4%d5%a1%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d5%a6%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%a1%d6%81%d5%b4/feed/ 0 Սեմինար ծնողների համար https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bd%d5%a5%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d6%80-%d5%ae%d5%b6%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bd%d5%a5%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d6%80-%d5%ae%d5%b6%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80/#comments Wed, 22 Apr 2015 07:15:22 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=337 Ապրիլի 27-ից 28-ը՝ ժամը 10:00-12:30-ին,  «Հույսի կամուրջ» ՀԿ գրասենյակում կկայանա հանդիպում հաշմանդամություն ունեցող դպրոցական տարիքի երեխաների ծնողների համար, որի նպատակն է խթանել ծնողների համագործակցությունը` հանուն երեխաների ներառման:

Սեմինարներն իրակականացվում են «Ներառական կրթությունը երեխայի հիմնարար իրավունքն է» ծրագրի շրջանակներում ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի (ՅՈՒՆԻՍԵՖ) ֆինանսական աջակցությումբ:

Հանդիպմանը մասնակցելու համար ծնողները կարող են լրացնել հայտը հետևյալ հղումով՝ http://eb.by/495e մինչև ապրիլի 26-ը:

Մասնակիցների ներկայությունը պարտադիր է ամբողջ սեմինարի ընթացքում:

Հասցեն՝ ՀՀ, Երևան, Կորյունի 19 ա, 2-րդ հարկ։

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%bd%d5%a5%d5%b4%d5%ab%d5%b6%d5%a1%d6%80-%d5%ae%d5%b6%d5%b8%d5%b2%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%b0%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d6%80/feed/ 0 Մեր փոքրիկ օգնականները https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%a5%d6%80-%d6%83%d5%b8%d6%84%d6%80%d5%ab%d5%af-%d6%85%d5%a3%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8/ https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%a5%d6%80-%d6%83%d5%b8%d6%84%d6%80%d5%ab%d5%af-%d6%85%d5%a3%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8/#comments Sat, 18 Apr 2015 08:48:49 +0000 http://parents.disabilityinfo.am/?p=14 Երբ փոքր տղաս ծնվեց, ավելի ճիշտ` փրկվեց, ապրեց, մեծս 3 տարեկան էր, խելացի, գիտակից երեխա էր արդեն: Առաջին մի քանի ամիսներին ամուսնուս հետ գերմարդկային ուժ էինք գործադրում, որ նրա կյանքի որակը չփոխվի, որ փոքրիկ ուսերին մեծ հոգս չընկնի: Միշտ ուրախ էինք, խաղում էինք, վազվզում, հյուրեր ընդունում՝ ինչպես միշտ, որ որևէ տարբերություն չզգար և չմտածեր, թե ինչ-որ խնդիր կա մեր ընտանիքում: Եվ միայն երբ երկուսն էլ քնում էին, միասին կարողանում էինք անկեղծ խոսել, լացել, հանգստանալ:

Ամիսներ հետո սկսվեց հարցերի տեղատարափը` բա ինչո՞ւ ապերը չի նստում, ինչո՞ւ չի խաղում, մեր մանկապարտեզի այսինչի քույրիկն արդեն նրա հետ խաղում է, ինքնուրույն կանգնում, իր ձեռքով հյութ խմում… Մենք ամեն ինչ բացատրում էինք հնարավորինս դրական կողմից, բայց երբեք չէինք ստում, երբեք չէինք ասում, որ ոտքը ցավում է, որ շուտով կքայլի և այլն: Պատմում էինք, թե ինչքան դժվարությամբ է ծնվել և որ կարող էր նույնիսկ մեզ հետ չլինել… Մի օր էլ, երբ արդեն մեկ տարուց ավելի անցել էր, տղաս ասաց՝ մա´մ, էլ քեզ չեմ տանջի, կարևորը, որ Գարս կա, որ ապրում ա ու մեզ հետ ա…

Ինչևէ, մենք երջանիկ ենք, լիարժեք ընտանիք ունենք, իրար ավելի շատ ենք սիրում և գնահատում, քան առաջ, ասես՝ պատերազմ անցած ու հաղթած լինենք միասին:

]]> https://parents.disabilityinfo.am/%d5%b4%d5%a5%d6%80-%d6%83%d5%b8%d6%84%d6%80%d5%ab%d5%af-%d6%85%d5%a3%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%a8/feed/ 0